ورم پا بعد از باز کردن گچ در بسیاری از بیماران طبیعی است بهخصوص اگر مچ، ساق یا کف پا چند هفته بیحرکت بوده باشد. ضعف عضلات، خشکی مفصل، ادامه فرایند ترمیم و تجمع مایع در اندام آسیبدیده میتواند باعث شود پا پس از برداشتن گچ متورم، دردناک یا کمی گرم به نظر برسد.
این تورم معمولا باید بهتدریج کمتر شود اما ورم ناگهانی یا شدید همراه با درد ساق، تغییر رنگ پوست، تب، تنگی نفس یا درد قفسه سینه نیازمند بررسی فوری پزشکی است.
در این صفحه از دکتر ایمان محمدپور به علت، زمان و روش های کاهش تورم پا بعد از باز کردن گچ می پردازیم.
| علت | توضیح |
|---|---|
| بیحرکتی طولانی پا | در دوران گچگیری، عضلات مچ و ساق کمتر فعالیت میکنند. این عضلات به بازگشت خون و مایعات از پا کمک میکنند؛ بنابراین بعد از باز کردن گچ ممکن است مدتی ورم باقی بماند. |
| ادامه التهاب و روند ترمیم | برداشتن گچ به معنی پایان کامل ترمیم نیست. ممکن است استخوان وضعیت مناسبی پیدا کرده باشد، اما بافتهای نرم، رباطها و مفصل هنوز در حال بهبود باشند. |
| ضعف عضلات و خشکی مفصل | پس از چند هفته بیحرکتی، ضعف عضلات، خشکی مفصل و محدود شدن حرکت طبیعی است. بازگشت تدریجی حرکت به کاهش ورم کمک میکند. |
| آویزان نگه داشتن پا و افزایش فعالیت | ایستادن طولانی، راه رفتن زیاد یا پایین نگه داشتن پا میتواند باعث بیشتر شدن ورم شود. معمولاً ورم با استراحت و بالا قرار دادن پا کاهش پیدا میکند. |
| لخته خون در سیاهرگ عمقی (DVT) | یکی از علتهای مهم و غیرطبیعی ورم است که معمولاً میتواند با درد ساق، گرمی پوست یا افزایش ناگهانی ورم همراه باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد. |
| عفونت | افزایش قرمزی، گرمی محل، درد شدید، ترشح یا تب میتواند نشانه عفونت باشد. |
| فشار زودهنگام روی شکستگی | وارد کردن وزن یا فعالیت بیشتر از میزان توصیهشده ممکن است باعث افزایش التهاب و ورم شود. |
| اختلال در جوشخوردن استخوان | اگر روند ترمیم استخوان کامل نباشد، ممکن است درد و ورم ادامه پیدا کند و نیاز به بررسی داشته باشد. |
| سندرم درد منطقهای پیچیده (CRPS) | معمولاً فقط با ورم ظاهر نمیشود و ممکن است همراه با درد سوزشی شدید، حساسیت غیرعادی پوست، تغییر رنگ، تغییر دمای پا و خشکی مفصل باشد. |
علت ورم پا بعد از باز کردن گچ
علت ورم پا بعد از باز کردن گچ به دلیل عوارضی است که پس از مدت طولانی استفاده از گچ و عدم حرکت فعال در طول این مدت رخ می دهد. این عوارض شامل موارد زیر میشود:
- کاهش جریان خون: بعد از برداشتن گچ، عضلات پا که در طی مدت استفاده از گچ در حال استراحت بودند، نیاز به زمانی برای بازیابی و قدرت بدست آوردن دارند. این باعث کاهش جریان خون و افزایش ورم در منطقه مورد نظر میشود.
- ضعیف شدن عضلات: عدم استفاده از عضلات پا در طول مدت استفاده از گچ میتواند باعث ضعیف شدن آنها شود. این ضعف عضلات میتواند منجر به کاهش پشتیبانی و تضعیف قدرت عضلات شود که باعث ورم پا میشود.
- انقباض عروق: عدم حرکت و استراحت بیش از حد میتواند باعث انقباض عروق شود که جریان خون را محدود کرده و باعث افزایش فشار وریدی و ورم میشود.
این عوارض بر اساس اندازه و مدت زمان استفاده از گچ، میزان فعالیت بیمار و وضعیت عمومی او متغیر است. بنابراین، برای کاهش و جلوگیری از ورم پا پس از باز کردن گچ، مراقبتهای مناسب پس از جراحی و اجرای تمرینات فیزیوتراپی توصیه میشود.
درمان ورم پا بعد از باز کردن گچ
برای درمان ورم پا بعد از باز کردن گچ، میتوان از روشها و مراقبتهای زیر استفاده کرد:
- استراحت : فرد باید به نواحی آسیب دیده که ورم دارند استراحت بدهد و به اندازه کافی بخوابد.
- انتقال وزن: از انتقال وزن به پاها برای افزایش جریان خون و کاهش ورم استفاده کنید.
- بالا بردن پاها: در حالت نشسته یا دراز نشست، پاها را با یک بالش یا پتو بالا برده و به قلب نزدیک کنید تا جریان خون در آنها گردش داشته باشد.
- استفاده از کمپرس یخ یا گرم: برای کاهش ورم میتوانید کمپرس های یخی یا گرمی را بر روی محل ورم بگذارید.
- استفاده از پمادها: استفاده از پمادها و داروها میتواند به کنترل ورم کمک کند. این ضمادهها باید در صورت تحمل بیمار بر روی محل ورم قرار گیرند و باید توسط یک پزشک یا فیزیوتراپیست قرار داده شوند.
- حرکت و تمرینات فیزیوتراپی: انجام تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت عضلات پا و افزایش جریان خون میتواند به کاهش ورم کمک کند.
- استفاده از داروها: در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است داروهای ضد التهابی یا دیورتیک را تجویز کند تا ورم را کنترل کند.
توصیه میشود هرگز به تنهایی درمان خود را شروع نکنید و همیشه با پزشک یا فیزیوتراپیست خود مشورت کنید تا برنامهای مناسب برای درمان ورم پا بعد از باز کردن گچ تعیین شود.
🔗بیشتر بخوانید : برای درمان شکستگی استخوان چه بخوریم؟
چه زمانی برای ورم پا بعد از باز کردن گچ به پزشک مراجعه کنیم؟
برای ورم پا بعد از باز کردن گچ، به پزشک باید مراجعه کنید در صورتی که:
- ورم پا بعد از مدت زمان طولانی از باز کردن گچ ادامه دارد و بهبودی دیده نمیشود.
- ورم پا همراه با درد شدید، تورم شدید یا تغییر رنگ پوست اتفاق میافتد.
- علائم دیگری مانند دمای بالا، خستگی غیر معمول، تنگی نفس یا سرگیجه همراه با ورم پا هستند.
- اگر قبل از پانسمان گچ، علائم عفونت در پا داشتهاید و علائم این عفونت پس از گچ گرفتن پا بهبود نیافته است.
در هر یک از این موارد، مراجعه به پزشک برای ارزیابی دقیق و درمان مناسب الزامی است.
🔗بیشتر بخوانید : مراقبتهای بعد از شکستگی استخوان پا
تا چه مدت ورم پا بعد از باز کردن گچ وجود دارد؟
ورم پا بعد از باز کردن گچ در روزها و هفته های اول معمولا طبیعی است و به دلیل بی حرکتی طولانی، ضعف عضلات، کاهش گردش خون و ادامه روند ترمیم بافت ها ایجاد میشود. این ورم باید به مرور کمتر شود، حتی اگر پس از ایستادن طولانی یا افزایش فعالیت دوباره کمی بیشتر شود.
در شکستگیهای مچ پا، ممکن است درجاتی از ورم خفیف برای چند ماه باقی بماند و بهتدریج کاهش پیدا کند. مدت زمان باقی ماندن ورم به عواملی مانند شدت آسیب، مدت زمان استفاده از گچ، شرایط فرد و میزان فعالیت بعد از باز کردن گچ بستگی دارد. بنابراین فقط تعداد روزها معیار تشخیص نیست بلکه روند بهبود و کاهش تدریجی ورم اهمیت بیشتری دارد.
اگر ورم به جای بهتر شدن افزایش پیدا کند یا همراه با درد شدید، قرمزی، گرمی پوست، تغییر رنگ پا یا درد ساق باشد، نیاز به بررسی پزشک دارد.
بعد از باز کردن گچ، باقی ماندن مقداری ورم در پا معمولاً بخشی از روند طبیعی بازگشت عملکرد اندام است. عضلات و عروق پا که در دوره بیحرکتی فعالیت کمتری داشتهاند، به زمان نیاز دارند تا دوباره به شرایط طبیعی برگردند. البته شدت و مدت ورم به نوع آسیب، محل شکستگی و میزان ترمیم بستگی دارد و باید روند آن بهصورت تدریجی رو به بهبود باشد.
آیا بعد از باز کردن گچ میتوان روی پا راه رفت؟
احساس خشکی مچ پا بعد از باز کردن گچ یا محدود شدن حرکت مفصل یکی از مشکلات شایع است و ممکن است روی نحوه راه رفتن تأثیر بگذارد. باز شدن گچ بهتنهایی به معنی اجازه راه رفتن کامل روی پا نیست. بعد از باز کردن گچ، بعضی بیماران میتوانند وزن کامل روی پا بگذارند، بعضی افراد نیاز به وزنگذاری نسبی دارند و در برخی شرایط هنوز نباید روی پا فشار وارد شود.
میزان راه رفتن به نوع شکستگی، میزان جوشخوردگی استخوان و نظر پزشک بستگی دارد. ممکن است استفاده از عصا، واکر یا بوت طبی همچنان برای مدتی لازم باشد. کاهش درد یا احساس راحتی هنگام راه رفتن بهتنهایی معیار کافی برای شروع فعالیت کامل نیست و باید طبق برنامه درمانی پزشک پیش رفت.
آیا ورم پا نشانه جوش نخوردن شکستگی است؟
ورم پا بهتنهایی نشانه جوش نخوردن شکستگی نیست، زیرا حتی بعد از ترمیم مناسب استخوان نیز ممکن است به دلیل التهاب باقیمانده، ضعف عضلات و خشکی مفصل، ورم برای مدتی ادامه داشته باشد. با این حال، اگر درد بهجای کاهش بیشتر شود، فرد نتواند مانند قبل وزن روی پا بگذارد، تغییر شکل ایجاد شود، حرکت غیرطبیعی احساس شود یا روند بهبود متوقف شود، باید توسط متخصص ارتوپدی بررسی شود.
چه زمانی ورم پا بعد از باز کردن گچ خطرناک است؟
در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است برای بررسی سریعتر به پزشک مراجعه شود:
- افزایش ناگهانی یا شدید ورم پا
- درد و حساسیت ساق، بهخصوص اگر فقط در یک پا ایجاد شده باشد
- قرمزی، گرمی غیرعادی یا تغییر رنگ پوست
- درد شدید یا مداومی که با استراحت کاهش پیدا نمیکند
- تب، لرز، ترشح یا بوی نامطبوع از محل زخم
- بیحسی، گزگز، سردی پا یا تغییر رنگ انگشتان
- درد سوزشی شدید، حساسیت غیرعادی پوست یا تغییر دمای پا
همچنین اگر ورم و درد پا همراه با علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، سرفه خونی، ضعف شدید یا غش باشد، میتواند نشانه یک مشکل جدی مانند آمبولی ریه باشد و نیاز به اقدام اورژانسی دارد.
آیا فیزیوتراپی بعد از باز کردن گچ لازم است؟
فیزیوتراپی بعد از باز کردن گچ برای همه افراد الزامی نیست و نیاز به آن به عواملی مانند نوع شکستگی، مدت زمان گچ گرفتن، میزان خشکی مفصل، ضعف عضلات، محدودیت حرکتی و نحوه راه رفتن فرد بستگی دارد. در برخی بیماران، تمرینات ساده حرکتی کافی است و در برخی دیگر فیزیوتراپی میتواند به بهبود دامنه حرکت، کاهش خشکی، تقویت عضلات و بازگشت بهتر عملکرد پا کمک کند. تصمیم درباره شروع فیزیوتراپی باید با توجه به شرایط هر بیمار و نظر پزشک انجام شود.
سوالات متداول در مورد ورم پا بعد از باز کردن گچ
پس از اینکه گچ از پاهای شما برداشته میشود، عضلات پا نیاز به زمانی برای بازیابی و قدرت بدست آوردن دارند. عدم حرکت و استراحت بیش از حد در طول مدت استفاده از گچ ممکن است باعث کاهش جریان خون و افزایش ورم شود.
بله، ورم پا پس از باز کردن گچ برای بسیاری از افراد طبیعی است در طی چند روز تا چند هفته کاهش مییابد.
مدت زمان لازم برای کاهش ورم پا بعد از باز کردن گچ ممکن است برای هر فرد متفاوت باشد، اما معمولاً در مدت چند روز تا چند هفته اتفاق میافتد.
در صورتی که ورم پا بعد از مدت زمان طولانی از باز کردن گچ ادامه دارد یا ایجاد مشکلات دیگری از جمله درد، تورم شدید یا تغییر رنگ پوست وجود داشته باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
بله، در صورت نیاز، پزشک ممکن است داروهای ضد التهابی یا دیگر داروهایی را تجویز کند تا ورم را کنترل کند.
بله، تمرینات فیزیوتراپی و تمرینات استرچینگ میتواند به تقویت عضلات پا و کاهش ورم کمک کند.
استفاده از بستههای یخ یا گرمی میتواند به کنترل ورم پا کمک کند، اما قبل از استفاده از آنها بهتر است با پزشک مشورت کنید.
در بسیاری از موارد، ورم پا بعد از باز کردن گچ عادی است، اما در صورتی که ورم پا با درد و تغییر رنگ پوست همراه است به پزشک مراجعه کنید.
سلام من کشکک پای چپم شکسته و ۲۰روز پام تو گچ بود الان ۱روزه گچ رو بازکردم ولی پام ورم کرده خیلی رادیولوژی هم رفتم عکس گرفتیم که با تایید دکتر گفت گرفته خودشو گچ رو باز کرد ورم کردنش آیا طبیعیه یا جوش نخوردن استخوان پاهست ممنون میشم
بعد از باز شدن گچ، ورم پا کاملاً طبیعی است؛ چون مدتی بیحرکت بوده و با برداشتن گچ دوباره جریان خون و لنف فعال میشود.
وقتی رادیولوژی و دکتر گفتهاند «گرفته خودشو»، یعنی جوشخوردگی انجام شده و ورم نشانه مشکل نیست؛ معمولاً با یخ، بالا نگهداشتن پا و شروع فیزیوتراپی کمکم بهتر میشود.
برای مشاوره با دکتر ایمان محمد پور با شماره زیر تماس بگیرید:
۰۲۱۸۶۰۷۳۸۰۰
سلام من استخوان متارتاس پنجم پام شکسته 4هفته داخل گچ هست ولی هنوز جوش نخورده تازه احساس سوزش شدید دارم و گاهی مواقع درد میکنه و آنجایی که شکسته احساس داغ شدن میکنم
سوزش، داغی و درد خفیف بعد چند هفته گچگرفتن میتونه طبیعی باشه چون استخوان متاتارس پنجم معمولاً کندتر از بقیه استخوانها جوش میخوره.
اما اگر داغی زیاد، درد رو به افزایش یا قرمزی دارید، باید بررسی بشه که التهاب یا جابهجایی شکستگی نباشه.
برای مشاوره با دکتر ایمان محمد پور با شماره زیر تماس بگیرید:
۰۲۱۸۶۰۷۳۸۰۰
سلام خسته نباشید من مچ پام دچار شکستگی شده بود و تقریبا 5هفته پام توی گچ بود الان بعد اینکه پام رو از گچ در آوردم تقریبا دوهفته از باز کردن گچ میگذره پام ورم زیادی داره یعنی وقتی انگشتم رو فشار میدم به ناحیه آسیب دیده رنگش عوض میشه و در راه رفتن میلنگم چیکار کنم ممنون میشم راهنمایی کنید😮💨