جراحی خار پاشنه زمانی مطرح میشود که درد پاشنه به یک معضل دائمی تبدیل شده و دیگر روش های درمانی مثل فیزیوتراپی، دارو یا تزریق، نتوانند به کاهش آن کمک کنند. زائده استخوانی خار پاشنه به دلیل فشار و التهاب مکرر در ناحیه کف پا ایجاد میشود. در موارد پیشرفته، تنها راه رهایی از این درد مزمن، انجام جراحی است. در این مقاله به بررسی کامل جراحی خار پاشنه، مزایا، عوارض احتمالی، روند بهبودی و نکاتی که قبل از عمل باید بدانید میپردازیم.
جراحی خار پاشنه چیست؟
جراحی خار پاشنه ، روشی درمانی است که در موارد شدید و مزمن درد پاشنه پا که به درمان های غیرجراحی پاسخ نداده، انجام میشود. خار پاشنه، در واقع یک رشد استخوانی کوچک در زیر استخوان پاشنه است که در اثر التهاب مزمن فاسیای کف پا ایجاد میشود.
شما می توانید برای اطلاعات بیشتر و مشاوره با دکتر ایمان محمد پور جراح و متخصص ارتوپد و بهترین دکتر فوق تخصصی آسیب ورزشی در تهران مشورت کنید.
در ادامه راه های ارتباطی با پزشک را قرار دادیم:
اهمیت جراحی خار پاشنه
جراحی خار پاشنه زمانی اهمیت پیدا میکند که درمان های غیرجراحی خار پاشنه مانند فیزیوتراپی، استفاده از کفی های طبی، داروهای ضدالتهاب و تزریق کورتون نتوانند درد و ناراحتی بیمار را کاهش دهند. در این شرایط، خار پاشنه به یک عامل مزمن و ناتوان کننده تبدیل میشود که توانایی راه رفتن، ایستادن طولانی و انجام فعالیت های روزمره را به شدت مختل کند. جراحی با حذف عامل اصلی درد، راه حلی قطعی برای پایان دادن به ناراحتی مزمن میباشد.
برای اطلاعات بیشتر درباره روش های درمان خار پاشنه مطلب نحوه درمان خار پاشنه را بخوانید .
درد مداوم پاشنه باعث اختلال در خواب، کاهش تحرک، اضافه وزن، مشکلات روانی مثل افسردگی یا اضطراب و حتی تغییر در الگوی راه رفتن میشود که خود منجر به درد در زانو، کمر یا لگن خواهد شد. جراحی خار پاشنه با برطرف کردن منشا درد، به بیمار کمک میکند تا دوباره با آزادی حرکت کند، به فعالیت های عادی بازگردد و از درد مزمن رها شود. به همین دلیل، هرچند این جراحی گزینه آخر است، اما در موارد خاص بسیار موثر و حیاتی میباشد.
مراحل انجام جراحی خار پاشنه
جراحی خار پاشنه تحت بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی انجام میشود و بسته به روش انتخابی باز یا آندوسکوپیک مدت زمان آن بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه متغیر است. در روش جراحی باز، جراح ابتدا برشی کوچک در ناحیه داخلی یا تحتانی پاشنه ایجاد میکند تا به استخوان پاشنه و رباط فاسیای کف پا دسترسی پیدا کند. سپس خار استخوانی با استفاده از ابزار جراحی تراشیده و خارج میشود. در بسیاری از موارد، زمانی که التهاب فاسیای کف پا شدید باشد، جراح بخشی از این رباط را نیز آزاد میکند تا کشش روی استخوان پاشنه کاهش یابد. پس از برداشتن خار و اصلاح بافت ها، محل جراحی با بخیه بسته میشود.
در روش آندوسکوپیک که کم تهاجمی است، به جای برش بزرگ، دو برش کوچک برای ورود ابزار ظریف جراحی و دوربین ایجاد میشود. جراح با مشاهده زندهی بافت ها روی مانیتور، خار پاشنه را با دقت بالا تراشیده و بخش کوچکی از فاسیای کف پا را آزاد میکند. این روش مزایایی مانند کاهش درد بعد از عمل، بهبود سریع تر و احتمال کمتر عفونت دارد. بعد از پایان عمل، پای بیمار بانداژ شده و برای چند هفته نیاز به استفاده از عصا یا کفش طبی میباشد. فیزیوتراپی بعد جراحی نقش مهمی در بازگشت تدریجی به حرکت و پیشگیری از بازگشت درد ایفا میکند.
عوارض جراحی خار پاشنه
هر عمل جراحی، حتی جراحی خار پاشنه که تقریبا کم تهاجمی است، عوارضی به همراه دارد. برخی از عوارض رایج و احتمالی شامل موارد زیر است.
- درد مزمن یا مداوم: پس از جراحی همچنان بیمار در ناحیه پاشنه درد دارد، بهخصوص اگر التهاب بافت نرم به درستی کنترل نشود یا فاسیای کف پا به طور کامل بهبود نیابد.
- عفونت محل جراحی: هر برش جراحی احتمال عفونت را دارد. علائم آن شامل قرمزی، تورم، تب و ترشحات چرکی است که در صورت بروز باید سریع درمان شود.
- آسیب عصبی: در حین عمل اعصاب کوچک اطراف پاشنه آسیب میبیند که باعث بیحسی، سوزش یا گزگز در کف پا میشود. اغلب این حالت موقتی است، اما در برخی موارد دائمی میشود.
- خون مردگی و تورم: تجمع مایع و خون در محل عمل باعث تورم و کبودی میشود که با مراقبت های بعد از عمل کاهش مییابد.
- بازگشت درد یا عود مشکل: در صورت عدم اصلاح علت اصلی یا ادامه فشار و التهاب، درد دوباره برمیگردد و نیاز به درمان مجدد خواهد بود.
- کاهش ثبات یا تغییر در نحوه راه رفتن: در موارد نادر، آزادسازی فاسیای کف پا باعث تغییر در نحوه توزیع وزن پا شده و منجر به مشکلات دیگر میشود.
چه زمانی جراحی خار پاشنه الزامی است
جراحی خار پاشنه زمانی ضرورت پیدا میکند که روش های غیرجراحی نتوانند درد و مشکلات بیمار را کنترل کنند و زندگی فرد به شدت تحت تاثیر قرار گیرد. اگر درد شدید و مداوم پاشنه پا بیش از ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد و به درمان های محافظه کارانه مانند فیزیوتراپی، داروهای ضدالتهاب، تزریق کورتون، استفاده از کفی طبی و تغییر سبک زندگی پاسخ نداده باشد، بهتر است که از روش جراحی برای درمان هرچه سریعتر نیز استفاده شود.
اگر برای شما هم محدودیت قابل توجه در انجام فعالیت های روزمره مانند راه رفتن، ایستادن طولانی یا انجام کارهای شغلی و شخصی به دلیل درد پاشنه ایجاد شد، حتما برای جراحی مشاوره و اقدام کنید. در صورتی که پزشک شما تشخیص داده باشد که برای درمان این مشکل باید حتما عمل خار پاشنه انجام دهید، نباید در این مورد کوتاهی کنید و بهتر است که هرچه زودتر برای این مسئله اقدام کنید.
کاندیدای مناسب جراحی خار پاشنه
خار پاشنه، یک زائده استخوانی است که باعث درد مزمن و التهاب در ناحیه پاشنه میشود. اما جراحی فقط در موارد خاصی توصیه میشود. شرایطی که فرد کاندیدای جراحی است، عبارتند از:
- اگر دارای درد پاشنه شدید و مزمن هستید.
- اگر به هیچ یک از درمان های غیر جراحی و بدون تهاجم پاسخ مثبت نداده باشید.
- اگر وجود خار استخوانی در عکس رادیولوژی یا سایر روش های تصویربرداری تشخیص داده شود.
- اگر بهترین جراح ارتوپد پس از بررسی دقیق علائم و سابقه درمانی تایید کند که کاندید خوبی برای این روش درمانی هستید.
سوال متداول عمل خار پاشنه
هزینه جراحی بسته به نوع بیمارستان (دولتی یا خصوصی)، نوع بیهوشی، دستمزد جراح و خدمات جانبی متغیر است. بهتر است برای دریافت برآورد دقیق، با کلینیک یا بیمارستان مورد نظر تماس بگیرید.
در صورت رعایت توصیههای پزشک، استفاده از کفش مناسب و انجام تمرینات کششی، احتمال بازگشت خار پاشنه بسیار کم است. با این حال، عوامل زمینهای مثل چاقی یا ساختار نامناسب پا میتوانند احتمال عود را افزایش دهند.
نتیجه گیری
جراحی خار پاشنه زمانی بهترین گزینه درمانی است که درد مزمن و محدود کننده زندگی بیمار، پس از طی کردن مراحل درمان غیرجراحی، همچنان پابرجا بماند و باعث اختلال در فعالیت های روزمره شود. انتخاب این راهکار باید با دقت و توسط متخصص انجام شود تا ضمن کاهش درد، عملکرد طبیعی پا حفظ شود و بیمار بهبود یابد.