پارگی تاندون آشیل (uh-KILL-eez) آسیبی است که پشت ساق پا را تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری عمدتاً در افرادی که ورزش انجام می دهند، رخ می دهد. پارگی تاندون آشیل راه رفتن، دویدن، بالا رفتن از پله ها یا ایستادن روی نوک پا را برایتان مشکل خواهد کرد. در ادامه به معرفی پارگی تاندون آشیل چیست؟ می پردازیم و علتها، علائم و عوارض آن را بررسی خواهیم کرد.
پارگی تاندون آشیل چیست؟
پارگی تاندون آشیل ( به انگلیسی Achilles tendon rupture) یک آسیب شایع است که معمولا در حین ورزش اتفاق می افتد و در واقع نوعی آسیب ورزشی است. تاندون آشیل تاندونی است که ماهیچه های ساق پا را به استخوان پاشنه متصل می کند. تاندون آشیل یک طناب فیبری قوی است که ماهیچه های پشت ساق پا را به استخوان پاشنه پا متصل می کند. اگر این تاندون را بیش از حد کشش دهید، ممکن است به طور کامل یا جزئی پاره شود.
اگر تاندون آشیل پاره شود، ممکن است صدای پارگی بشنوید و به دنبال آن یک درد شدیدی را در پشت مچ پا و یا ساق پا احساس کنید، که احتمالاً بر توانایی در راه رفتن تأثیر منفی می گذارد. جراحی اغلب برای ترمیم پارگی انجام می شود. با این حال، برای بسیاری از افراد، درمان غیرجراحی به همان اندازه موثر است.
علائم پارگی تاندون آشیل
ممکن است پارگی تاندون آشیل علائمی نداشته باشد و یا با علائم و نشانههای زیر همراه شود :
- احساس درد در ساق پا
- درد، احتمالاً شدید، و تورم در نزدیکی پاشنه پا
- ناتوانی در خم کردن پا به سمت پایین
- ناتوانی در ایستادن روی انگشتان پای آسیب دیده
- صدای ترکیدن یا پاره شدن در هنگام آسیب دیدگی
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورت شنیدن صدای ترک در پاشنه پا، به خصوص اگر پس از آن نمی توانید به درستی راه بروید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
علت پارگی تاندون آشیل
وظیفه تاندون آشیل این است که به نگه داشتن پا به سمت پایین و راه رفتن کمک کند، بنابراین هر بار که راه می روید و پای خود را حرکت می دهید، به آن تکیه می کنید. پارگی تاندون آشیل اغلب در فاصله 6 سانتی متری استخوان پاشنه رخ میدهد. این بخش به دلیل گردش خون کند تر، بیشتر در معرض آسیب و پارگی قرار دارد و در صورت پارگی، مدت زمان بیشتری را برای بهبود نیاز خواهد داشت. (در بخش هایی که سرعت گردش خون کمتر است، بهبودی دیر تر انجام میشود.)
پارگی ها اغلب به دلیل افزایش ناگهانی فشار روی تاندون آشیل ایجاد می شود. به طورمثال انجام فعالیتهای زیر احتمال پارگی تاندون را افزایش میدهد.
- انجام ورزش هایی که نیاز به پریدن دارد.
- سقوط از ارتفاع
- قدم گذاشتن در یک حفره
عوامل خطر
عواملی که ممکن است خطر پارگی تاندون آشیل را افزایش دهند عبارتند از:
- سن : اوج سن پارگی تاندون آشیل 30 تا 40 سالگی است.
- جنسیت: احتمال پارگی تاندون آشیل در مردان تا 5 برابر بیشتر از زنان است.
- ورزش : آسیب های تاندون آشیل بیشتر در طول ورزش هایی رخ می دهد که شامل دویدن، پریدن، و شروع و توقف ناگهانی مانند فوتبال، بسکتبال و تنیس است.
- تزریق استروئید : پزشکان گاهی اوقات برای کاهش درد و التهاب، استروئید را به مفصل مچ پا تزریق می کنند. با این حال، این دارو می تواند تاندون های مجاور را ضعیف کرده و با پارگی تاندون آشیل همراه شود.
- آنتی بیوتیک های خاص آنتی بیوتیک های فلوروکینولون، مانند سیپروفلوکساسین یا لووفلوکساسین، خطر پارگی تاندون آشیل را افزایش می دهند.
- چاقی : اضافه وزن به تاندون فشار بیشتری وارد می کند.
جلوگیری
برای کاهش احتمال ابتلا به مشکلات تاندون آشیل، نکات زیر را رعایت کنید:
- کشش و تقویت عضلات ساق پا : ساق پای خود را آنقدر بکشید که کشش قابل توجهی را احساس کنید، اما درد نداشته باشید. در طول کشش پرش نکنید. تمرینات تقویت کننده ساق پا همچنین می تواند به عضلات و تاندون کمک کند تا نیروی بیشتری جذب کرده و از آسیب جلوگیری کنند.
- تمرینات خود را تغییر دهید : به جای ورزشهایی که نیاز به دویدن دارد، ورزشهای کمتأثیر مانند پیادهروی، دوچرخهسواری یا شنا را جایگزین کنید. از فعالیت هایی که فشار بیش از حد به تاندون آشیل وارد می کنند، مانند دویدن در تپه و فعالیت های پرشی خودداری کنید.
- سطوح را با دقت انتخاب کنید : از دویدن روی سطوح سخت یا لغزنده خودداری کنید برای تمرینات در هوای سرد لباس مناسب بپوشید و کفش های ورزشی مناسب با بالشتک مناسب را انتخاب کنید.
- شدت تمرین را افزایش دهید : آسیب تاندون آشیل معمولاً پس از افزایش ناگهانی شدت تمرین رخ می دهد. فاصله، مدت و دفعات تمرین خود را حداکثر تا 10 درصد در هفته افزایش دهید.
تشخیص
اولین راه تشخیص این مشکل بررسی ساق پا از نظر حساسیت و تورم است. اگر تاندون به طور کامل پاره شده باشد، ممکن است پزشک بتواند با معاینه شکافی را در تاندون احساس کند.
ممکن است پزشک از شما بخواهد که روی یک صندلی زانو بزنید یا روی شکم خود دراز بکشید و پاهای خود را روی انتهای میز معاینه آویزان کنید. سپس از شما میخواهد عضله ساق پای را منقبض کنید تا ببیند آیا پای شما به طور خودکار خم می شود یا خیر؟ اگر اینطور نیست، احتمالاً تاندون آشیل پاره شده است.
درمان پارگی تاندون آشیل
درمان پارگی تاندون آشیل اغلب به سن، سطح فعالیت و شدت آسیب بستگی دارد. در بیشتر موارد افراد جوان تر و فعال تر، به ویژه ورزشکاران، تمایل دارند، جراحی را برای ترمیم تاندون آشیل انتخاب کنند، در حالی که افراد مسن تر درمان غیر جراحی را انتخاب می کنند. مطالعات اخیر، به اثبات رسانده درمان جراحی و غیرجراحی اثرات تقریباً یکسانی دارند.
درمان غیر جراحی
این رویکرد معمولاً شامل موارد زیر است:
- استراحت دادن به تاندون با استفاده از عصا
- قرار دادن یخ در ناحیه
- مصرف مسکن های بدون نسخه
- ثابت نگه داشتن مچ پا در چند هفته اول
درمان غیر جراحی از خطرات و عوارض مرتبط با جراحی مانند عفونت جلوگیری می کند. با این حال، درمانهای غیرجراحی دوره بهبودی تا چند برابر افزایش داده و خطر پارگی مجدد در این موارد بسیار بیشتر است.
عمل جراحی
این روش جراحی شامل ایجاد یک برش در پشت ساق پا و دوختن تاندون پاره شده است. بسته به وضعیت بافت پاره شده، ترمیم ممکن است با تاندون های دیگر تقویت شود.
عوارض این جراحی میتواند شامل عفونت و آسیب عصبی باشد. در این روش احتمال عفونت بیشتر است.
توانبخشی
پس از درمان جراحی و غیرجراحی ، تمرینات فیزیوتراپی برای تقویت عضلات پا و تاندون آشیل توصیه میشود. بیشتر افراد در بعد از گذشت چهار تا شش ماه می توانند مانند گذشته فعالیت داشته باشند. ولی ادامه دادن تمرینات قدرتی و پایداری پس از آن بسیار مهم است، زیرا برخی از مشکلات ممکن است تا یک سال ادامه داشته باشند.
نوعی از توانبخشی که به عنوان توانبخشی عملکردی شناخته می شود، نیز بر هماهنگی اعضای بدن و نحوه حرکت تمرکز دارد. هدف این است که شما را به بالاترین سطح عملکرد خود، در زندگی روزمره بازگرداند.