آسیب یا صدمات ورزشی ؛ به مجموعه جراحاتی گفته میشود، که هنگام تمرین یا ورزش ایجاد شده است. این جراحات می توانند عمقی و یا سطحی باشند، و مشکلات مختلفی را برای فرد ایجاد کند. عدم تمرین به صورت مداوم و یا انجام ورزشهای گروهی، یا انجام تمرینها به روش اشتباه میتواند احتمال آسیبهای ورزشی را افزایش دهد. در ادامه انواع آسیبهای ورزشی را معرفی خواهیم کرد.
آسیب های ورزشی چیست؟
مسلماً کودکان بیشتر از بزرگسالان در معرض آسیبهای ورزشی (Sports injuries) هستند. همچنین بخش پایینی بدن بیشتر در معرض آسیب قرار دارد. در موارد نادر احتمال آسیب به سر هم وجود دارد. آسیب ورزشی می تواند حاد (ناگهانی) یا مزمن باشد (در طول زمان ایجاد می شود) باشند.
چه کسانی ممکن است دچار آسیب ورزشی شوند؟
آسیب های ورزشی ممکن است برای هر کسی اتفاق بیفتد، اما در افراد زیر شایع تر است:
- افرادی که از وسایل حفاظتی مناسب استفاده نمی کنند.
- افرادی که بدون گرم کردن و سرد کردن بدن ورزش می کنند.
- افرادی که در ورزش های تماسی که ممکن است شامل تکل زدن یا برخورد باشد، شرکت می کنند.
- افرادی که در فعالیت هایی شرکت می کنند که شامل پریدن، دویدن و چرخیدن یا تغییر جهت سریع است.
شایع ترین قسمت های بدن که در معرض آسیب ورزشی است؟
آسیب های ورزشی می تواند هر قسمت از بدن را تحت تاثیر قرار دهد. آنها اغلب نواحی زیر را تحت تأثیر قرار میدهد:
- تاندون آشیل: تاندون آشیل طناب ضخیمی است که پشت ساق پا را به پاشنه پا متصل کرده و به راه رفتن کمک می کند. اما تاندون می تواند متورم، ملتهب و سفت شود. حتی می تواند پاره شود. این تاندونیت آشیل یا پارگی تاندون آشیل نامیده می شود.
- مچ پا: پا و کف پای در مچ پا به هم متصل میشوند. مچ پا شامل سه مفصل و همچنین چندین استخوان، غضروف، رباط، ماهیچه و تاندون است. درد مچ پا اغلب به دلیل پیچ خوردگی مچ پا ایجاد می شود.
- آرنج: آرنج مفصلی است که به عنوان یک لولا بین بازو فوقانی و تحتانی قرار دارد. افراد معمولاً در اثر تکرار حرکات و استفاده بیش از حد (به عنوان مثال، آرنج تنیس بازان و آرنج لیگ کوچک) درد را در آرنج خود تجربه می کنند.
- سر: سر شامل صورت، جمجمه و مغز می شود. یکی از شایع ترین آسیب های سر، ضربه مغزی است.
- زانو: زانو یک مفصل پیچیده است که به عنوان یک لولا بین ران و ساق پا عمل می کند. زانو شامل استخوان، غضروف، رباط و تاندون است. زانو درد می تواند ناشی از زانوی جامپر یا زانوی دونده باشد. سایر آسیب های رایج شامل پارگی مینیسک و پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL) است.
- شانه: شانه بازوی شما را به تنه بدن متصل می کند. این شامل روتاتور کاف، گروهی از ماهیچه ها و تاندون ها است که بازو را در حفره شانه نگه می دارد. تاندونیت روتاتور کاف و پارگی روتاتور کاف آسیب های ورزشی رایج هستند.
از مهمترین موارد آسیب های ورزشی میتوانیم به این موارد اشاره کنیم:
پیچ خوردگی
پیچ خوردگی جزء رایج ترین آسیبهای ورزشی است. منظور از پیچ خوردگی، کشیدگی و یا پاره شدن رباط های عضلات است. رباط های بافت نرمی هستند که استخوان ها را به هم متصل میکنند، اگر در اثر حرکات اشتباه رباط های در هم بپیچند، ممکن است پیچ خورده و یا پاره شوند. رایج ترین انواع پیچ خوردگی به مربوط به پیچ خوردگی مچ پا، زانو و مچ دست و آرنج است. پیچ خوردگی بسیار دردناک است و نسبت به دیگر آسیبها مدت زمان بیشتری را برای بهبودی نیاز دارد. در برخی موارد لازم است ، ناحیه آسیب دیده را ثابت نگه دارید. با گرم کردن بدن قبل از ورزش می توان از پیچ خوردگی جلوگیری کرد. اگر قبلا سابقه پیچ خوردگی را دارید باید از زانوبند استفاده کنید.
کشیدگی
این آسیب در اثر زیاده روی در ورزش و یا استفاده مداوم از یک عضله ی خاص ایجاد میشود، کشیدگی ماهیچه همسترینگ و کشیدگی عضلات کشاله ران و عضلات چهارسر ران رایج ترین انواع کشیدگی است. کشیدگی می تواند درد زیادی را ایجاد کرده و حتی حرکت های معمول را نیز دشوار نماید. کشیدگی اغلب به درمان خاصی نیاز نداشته و با استراحت رفع میشود. همچنین برای جلوگیری از کشیدگی می بایست، قبل از ورزش به اندازه کافی نرمش کرده و بدن را گرم کنید.
مقاله نیاز به تکمیل دارد.
شکستگی استخوان
شکستگی استخوان ممکن است زمانی اتفاق بیفتد که نیروی ناگهانی به استخوان وارد شود. شکستگی باعث تغییر در فرم استخوان ها میشود. شکستگی می تواند در عرض یا طول استخوان ایجاد شود. همچنین شکستگی می تواند کامل یا جزئی باشد.
پارگی غضروف
غضروف یک ضربه گیر محکم اما انعطاف پذیر است، که انتهای برخی از استخوان ها را می پوشاند و از آن محافظت می کند. آسیب های غضروفی ممکن است در مفاصل مانند زانو و شانه رخ دهد. غضروف یا همان مینیسک زانو قطعه ای c شکل است که مانند یک بالشتک بین دو استخوان قرار گرفته و از آن محافظت میکند.
با خم شدن زانو، استخوان ران روی استخوان ساق حرکت چرخشی دارد، در صورت که زانو توسط نیروی پیچشی خم شده باشد، مینیسک جمع میشود، و در صورتی که این نیرو بیش از اندازه باشد، مینیسک پاره خواهد شد و پارگی غضروف رخ میدهد.
ضربه مغزی
ضربه مغزی یک آسیب مغزی است که در اثر ضربه یا ضربه به سر ایجاد می شود. در این حالت مغز عملکرد طبیعی خود را از دست می دهد. مغز در داخل جمجمه به وسیله مایع نخاعی محافظت میشود. اگر ضربه ناگهانی به سر بخورد، مغز با قسمت داخلی جمجمه برخورد کرده و در این صورت احتمال ایجاد عوارضی مثل پارگی رگهای خونی، کشیدن رشتههای عصبی و کبودی مغز وجود دارد.
دررفتگی
دررفتگی زمانی اتفاق می افتد که انتهای استخوان از موقعیت طبیعی خود در مفصل خارج شود. به عنوان مثال، اگر شانه شما از حفره بیرون بیاید، در رفته است.
تاندونیت
تاندونیت زمانی رخ می دهد که بافت هایی که ماهیچه ها را به استخوان ها (تاندون ها) متصل می کند متورم و ملتهب شوند. این شرایط ناشی از حرکات تکراری در طول زمان رخ میدهد. به عنوان مثال می توان به زانوی جامپر ( تاندونیت کشکک ) اشاره کرد.
رگ به رگ شدن
رگ به رگ شدن زمانی اتفاق می افتد که رباط بیش از حد کشیده یا پاره شود. رباط ها استخوان ها را به هم متصل می کنند و مفاصل را تثبیت می کنند. این آسیبها میتوانند خفیف یا شدید باشند و در مچ پا ، زانو و مچ دست شایع هستند.
چه چیزی باعث آسیب های ورزشی می شود؟
آسیب های ورزشی دلایل زیادی دارند، از جمله آنها می توانیم به این موارد اشاره کنیم :
- حوادثی مانند سقوط
- عادات بد ورزشی، مانند گرم نکردن بدن یا عدم کشش کافی.
- فقدان تجهیزات ایمنی یا تجهیزات آسیب دیده یا فرسوده.
- استفاده از کفش های نامناسب
- شروع ناگهانی یک برنامه ورزشی
علائم آسیب ورزشی چیست؟
علائم و نشانه های آسیب ورزشی به نوع آسیب بستگی دارد. علائم رایج عبارتند از:
- درد یا حساسیت
- کبودی
- تغییر شکل، استخوان یا مفصلی
- کاهش دامنه حرکتی
- ناتوانی در تحمل وزن روی لگن، ساق پا یا پا.
- لمس ناحیه ای از بدن که گرم شده
- سفتی یا ضعف
- تورم
- مشکل در حرکت عادی یک عضو بدن
آسیب ورزشی چگونه تشخیص داده می شود؟
برای تشخیص آسیب ورزشی، پزشک یک معاینه فیزیکی انجام می دهد. آنها سؤالاتی در مورد آنچه اتفاق افتاده و علائمی که داشته اید می پرسند. آنها همچنین به ناحیه آسیب دیده نگاه می کنند و احتمالا نحوه حرکت آن را بررسی می کنند.
بسته به نوع آسیب و شدت آن، پزشک ممکن است آزمایش های تصویربرداری را نیز توصیه کند. اشعه ایکس ، سی تی اسکن یا MRI می تواند تصاویری از ساختارهای داخل بدن ایجاد کند. این تصاویر به تشخیص نوع آسیب کمک می کند.
آسیب ورزشی چگونه درمان می شود؟
درمان آسیب های ورزشی بسته به نوع و شدت آن بسیار متفاوت است. بسیاری از آسیب های ورزشی در چند روز یا چند هفته با استراحت و راهبردهای در خانه بهبود می یابند. برای آسیب های جدی تر، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- بی حرکتی با گچ، آتل ، زنجیر، چکمه پیاده روی یا سایر وسایل پزشکی.
- تزریق برای کاهش تورم و درد.
- تجویز داروهای ضد التهابی.
- جراحی برای اصلاح شکستگی ها یا ترمیم پارگی رباط، تاندون یا غضروف.
- فیزیوتراپی (که توانبخشی یا توانبخشی نیز نامیده می شود) برای بهبود و تقویت قسمت های آسیب دیده بدن.
جلوگیری
برای پیشگیری از آسیب های ورزشی، موارد زیر را رعایت کنید :
- ورزش ها و فعالیت هایی را انتخاب کنید که خطر کمتری دارند (مثلاً از ورزش هایی که شامل برخورد و تکل هستند اجتناب کنید).
- ورزش باید ترکیبی از تمرینات قلبی عروقی (هوازی)، تمرینات قدرتی با وزنه یا مقاومت و انعطاف پذیری باشد.
- قبل، حین و بعد از هر ورزش مقدار زیادی آب بنوشید.
- تکنیک مناسب را یاد بگیرید و همیشه از آن استفاده کنید.
- به بدن خود گوش دهید مثلاً وقتی خسته هستید، استراحت کنید.
- به آرامی شروع کنید و به تدریج ورزش را افزایش دهید. به عنوان مثال، با پیاده روی شروع کنید و به تدریج شروع به دویدن کنید.
- قبل و بعد از هر تمرین حرکات کششی انجام دهید. قبل از گرم شدن و بعد سرد کنید.
- کفش و تجهیزات ایمنی مناسب بپوشید و مطمئن شوید که همیشه در شرایط خوبی هستند.
بیشتر بخوانید : درمان آسیب های ورزشی با فیزیوتراپی
بعد از آسیب ورزشی چگونه از خودم مراقبت کنم؟
اگر در حین فعالیت بدنی آسیب دیدید، بلافاصله بازی یا ورزش را متوقف کنید. اگر ادامه دهید، ممکن است متحمل آسیبهای بیشتری شوید. اکثر آسیب های ورزشی جزئی با روش RICE در طی چند روز بهبود می یابند، رعایت نکات زیر به بهبودی سریع تر کمک می کند:
- استراحت: برای چند روز از ناحیه آسیب دیده استفاده نکنید. اگر قسمت پایین تنه آسیب دیده، از عصا استفاده کنید تا وزن بدن روی ناحیه آسیب دیده وارد نشود.
- یخ: برای کاهش درد و تورم، یخ یا کیسه های سرد را روی ناحیه آسیب دیده قرار دهید (مثلاً هر چهار ساعت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه).
- فشرده سازی: ناحیه آسیب دیده را در یک باند الاستیک بپیچید تا از ورم جلوگیری کند. مطمئن شوید که محکم باشد، اما نه آنقدر سفت که صدمه ببیند یا گردش خون را قطع کند.
- ارتفاع: قسمت آسیب دیده بدن را در صورت امکان بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا به آن استراحت داده و تورم را کاهش دهید. از یک بالش یا چیزی شبیه به آن استفاده کنید تا آسیب را بالای قلب خود نگه دارید.
- دارو : مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می تواند در کنترل درد و التهاب موثر باشد.
همانطور که آسیب شروع به بهتر شدن میکند، به آرامی به ورزش و سایر فعالیت ها بازگردید. مطمئن شوید که می توانید ناحیه را بدون درد یا سفتی حرکت دهید تا دوباره به خود آسیب نزنید یا آسیب را بدتر نکنید.
چه زمانی برای آسیب ورزشی به پزشک مراجعه کنم؟
حتی اگر بسیاری از آسیب های ورزشی را می توان در خانه درمان کرد، بهتر است با پزشک مشورت کنید. در موارد زیر فوراً با پزشک مشورت نمایید:
- دردی که در حرکت اختلال ایجاد می کند و با گذشت زمان بهتر نمی شود.
- تورم شدید که به آرامی کاهش نمی یابد.
- کبودی یا خونریزی شدید.
- ناتوانی در استفاده از ناحیه آسیب دیده.
- بدشکلی آشکار، مانند خم شدن پای شما در جهت اشتباه.